Etnische Comfortzones

In discussies over politiegeweld tegen zwarte Amerikanen wordt er steevast All Lives Matter doorheen geschreeuwd. Zelfs presidentiële verkiezingskandidaten presteren het om het geweld tegen zwarte Amerikanen van hun context te ontdoen. Wanneer je All Lives Matter in de mond neemt, ter aanvulling van Black Lives Matter, verlies je uit het oog dat het politiegeweld door racisme wordt aangedreven. De specificiteit van het geweld en het geweld als erfenis van historische gebeurtenissen wordt op die manier ter zijde geschoven.

Dit gebeurt ook wanneer berichtgeving ons bereikt over structureel geweld tegen Koerden in Turkije en er stemmen zijn die Turkse slachtoffers willen meenemen in dat verhaal. Tayfun Balçik schreef een anekdote over hoe zijn moeder op tv naar een staatsbegrafenis van een Turkse soldaat keek. Hij probeerde tegen zijn moeder in te brengen dat ook aan Koerdische zijde slachtoffers vallen en het geleden verlies nog groter was. Zij erkende zijn inbreng, maar wenste hem ook stil.

Dergelijk slachtofferschap wordt in de Turkse media steevast geportretteerd als het gevolg van Koerdische agressie. De Turkse soldaat in Balçik´s verhaal wordt niet gekoppeld aan het Turks beleid om Koerden autonomie te ontkennen en het verzet daartegen. Hierin schuilt het gevaar van de ahistorische benadering van geweld en de gevolgen daarvan.

Deze lezing van de oorsprong van dit geweld belemmert het zicht op de context van het conflict. De bril waarmee Koerden en Turken naar berichtgeving over Turkije kijken is hierdoor wezenlijk anders. Het is daarom niet gek dat er ook in Nederland weinig contact is tussen Koerden en Turken. Zelfs tussen linkse Turkse-Nederlanders en Nederlands-Koerdische activisten zijn er grote ideologische verschillen die voor toenadering erkend moeten worden. Een historische blik op het ontstaan van de PKK bevestigt dit al.

Waar Turkse linkse kringen een klassenstrijd als uitgangspunt hadden, wilden Koerdische studenten eind jaren 70 ook hun etnische onderdrukking aan de kaak stellen. De erkenning van pluriformiteit waar nu partijen als HDP voor vechten, is eigenlijk een terugkeer naar de historische verscheidenheid van het gebied. De onderdrukking van Koerden is een onderdeel van een structureel politiek streven naar een mono-etnische Turkse identiteit.

Ook nu gebruikt de regerende AKP de dreiging van DAESH en de aandacht ervoor vanuit het Westen om de erkenning van verscheidenheid in Turkije de kop in te drukken. Turkije gebruikt haar geopolitieke positie binnen de NAVO door ahistorisch het verzetsgeweld van Koerden naast het extremistisch geweld van DAESH te plaatsen. Balçik presenteert tegen zijn zin een soortgelijke afleidingsmanoeuvre wanneer hij aandacht vraagt voor Turks leed in de bespreking van de Koerdische strijd voor autonomie. Hij gebruikt Koerdisch verzetsgeweld om Koerdisch leed te maskeren. Hoewel hij de asymmetrische machtsverhoudingen tussen Koerden en Turken erkent, vervlakt hij het geweld en de onderdrukking.

Het recht opeisen van de erkenning van een gemeenschap is geen seculier nationalistisch extremisme. Het centreren van Koerdisch leed in de Koerdische kwestie is juist een betekenisvolle handeling. Als gematigde stem deze handeling dwarsbomen, leidt pas tot “frustratie en is weinig constructief met betrekking tot een oplossing”. Paternalistisch willen bepalen waar het gesprek om gaat, bevestigt de asymmetrische machtsverhoudingen van waaruit men de Koerdische kwestie bespreekt.

Foto: Evgeni Zotov

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s