Angst voor de Ander op Hollands Spoor

origin_8284163268(1)

De politieagent die op 24 november 2012 op het station Hollands Spoor de 17-jarige Rishi neerschoot is niet strafbaar. De rechtbank spreekt de agent vrij van moord en doodslag en ontslaat hem van alle rechtsvervolging ten aanzien van het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel met dodelijk gevolg. Volgens de rechtbank mocht de agent, op grond van de melding die hij ontving, er van uitgaan dat Rishi een vuurwapen bij zich droeg, daarmee iemand had bedreigd en het mogelijk zou gebruiken tegen anderen.[1]

Als student rechtsgeleerdheid heb ik geleerd om vertrouwen te hebben in de rechterlijke macht. Dat zij beginselen als ‘geen straf zonder schuld’, ‘onpartijdigheid’ en ‘onafhankelijkheid’ onvoorwaardelijk hanteren in rechtszaken. Dit, in zes jaar geïndoctrineerde vertrouwen in de rechter, kan ik dan ook moeilijk loslaten, zelfs wanneer ik al jaren verhalen als die van Rishi nauwlettend volg.

Omdat ik als criminologie student ook heb aangeleerd om media te filteren om mezelf niet te verliezen in hypes. Zo is het mediabeeld dat Nederland bijvoorbeeld te lage straffen uitdeelt niet geheel juist, nu Nederland relatief gezien juist één van de zwaarst straffende landen in Europa is.[2]

“Mag u gaan naar het station Hollands Spoor. In de centrale hal staat NS met een man en de man is bedreigd door een andere man en die zou ook een vuurwapen hebben…die andere man dus…die zit dan in de wachtruimte van spoor 3 / 4…en die man heeft dan een witte jas, meer is niet bekend”

Dit was de melding waarvoor de agenten naar station Den Haag Holland Spoor waren gestuurd. Dus geen voldoende reden om Rishi of een ieder ander een nekschot te verkopen.[3] Krampachtig hield ik me vast aan dit vertrouwen en wist dat de moordenaar van Rishi schuldig verklaard zou worden voor ten minste doodslag. De vrijspraak kwam dan ook hard aan.

Met een juridische bril las ik de uitspraak en probeerde de overwegingen van de rechter los van emoties te bevatten. En kwam tot de conclusie dat de rechter gelijk heeft. Ja. Conform de wet mocht de politie inderdaad op deze wijze handelen.

Conform de wet kon de politie op 24 november 2012 gerechtvaardigd Rishi staande houden en vragen naar wat er gaande was, maar ook hem aanhouden, een boete voorschrijven, fouilleren, slaan met knuppels, een hond erop afsturen, waarschuwingsschot afvuren, traangas spuiten en natuurlijk ook schieten; in zijn voet, been, andere been, arm, middel, schouders, hand, nek, hoofd. Al deze beslissingen hadden de rechters in kwestie wetmatig geoordeeld op basis van de signalementen “een man met een witte jas”.

We weten inmiddels dat het politieapparaat vergaande bevoegdheden heeft om in persoonlijke sfeer van de burger te treden. Onze spastisch stijgende onveiligheidsgevoelens, gevoed door angst voor het onbekende, maakt dat we het buitenproportioneel politiegeweld op de koop toe nemen. Hiermee geven we het Ministerie van Justitie en wie daarvoor werken, een grote mate van bewegingsvrijheid in ons strafrechtsstelsel.

Zolang het politieapparaat conform dit stelsel handelt, mogen we onszelf kennelijk niet afvragen of we in Nederland te maken hebben met culturele en raciale vooroordelen binnen het strafrechtsstelsel. Structurele verschillen in benadering van daders en slachtoffers van buiten de dominante etnische groep, oftewel klassenjustitie, wordt in Nederland stelselmatig ontkend. Minister Ivo Opstelten reageerde onlangs nog op een Kamervraag hieromtrent simpelweg met ‘we hebben in Nederland geen klassenjustitie, dus hoeven we daar ook geen onderzoek naar te doen’.[4]

Niet alleen de politiek, maar ook de wetenschap durft het woord sinds het onderzoek van Ben Rovers in 1999 niet meer in de mond te nemen.[5] Er zijn talloze onderzoeken waaruit blijkt dat we te maken hebben met selectief optreden, maar niemand benoemt het als zodanig. Waarom juist die term vermijden terwijl we zo trots zijn op het kunnen benoemen van mensen en denkwijzen als problemen?

Wat-als-hij-wel-een-wapen-in-zijn-zak-had is de overweging van de agent geweest. Maar ook hen die zogenaamd kritiek hebben op de zaak hadden het namelijk “net goed” gevonden als hij wel een wapen droeg. Dan had het voor velen niet uitgemaakt dat een agent de keuze nam om een kind van 17 jaar oud dood te schieten. Ja ik stel ook jouw selectiviteit ter discussie; ja ik durf te beweren dat jij niet minder selectief bent dan de agent die zijn veiligheid voorop stelde.

Dat Rishi uiteindelijk geen wapen bij zich had, was een ongelukkig toeval. Anoushe Nzume schreef in haar brief voor Rishi en andere donkere jongetjes dat we op zijn minst eerlijk moeten zijn tegenover al die donkere jongetjes die straks zullen opgroeien tot donkere mannen. Donkere mannen waar de kans groot zal zijn dat ze in de problemen zullen raken vanwege een gevaarlijk vermoeden, etnisch profileren, in combinatie met hun prachtige donkere huid.[6]

Rishi´s laatste woorden, niet in context, maar toepasselijk waren “Are you Dutch? You must be Dutch. Every one must be Dutch here. Fuck off. This place is only for Dutch people.” Het rechtssysteem wordt uitgehold en er is een complete ontkenning daarvan binnen de zogeheten trias politica, met als gevolg dat de politie mag besluiten om een jongetje van 17 jaar oud neer te schieten. De wetenschap beaamt dit en de burgers komen niet in opstand. Wie is de echte moordenaar in kwestie?

3 thoughts on “Angst voor de Ander op Hollands Spoor

  1. In de uitspraak van de rechter wordt aan de hand van het leerstuk van het voorwaardelijk opzet getoetst of de politieambtenaar opzet had om rishi van het leven te beroven. Hierbij werd een waarschuwingsschot niet een optie geoordeeld vanwege de locatie en gevaar voor anderen (zie uitspraak voor precieze uitleg), ook werd geoordeeld dat alleen aanhoudingsvuur toegestaan zou zijn, en niet een schot op het hoofd, hals, nek, vitale organen etc. In het kort, ik begrijp niet hoe jij kan zeggen dat ” Al deze beslissingen hadden de rechters in kwestie wetmatig geoordeeld op basis van de signalementen “een man met een witte jas”. Dit vind ik nergens in de uitspraak terug. De rechter oordeelde zelfs dat de melding een van de aspecten was die het besluit om aanhoudingsvuur in te zetten begrijpelijk maakte, een andere aspect speelde het gedrag van het slachtoffer (bijv. plotseling wegrennen terwijl drie agenten in v formatie met getrokken wapens op hem aflopen).
    Uit de uitspraak kan ik niet opmaken dat de rechter de gejuridiseerde concepten van opzet of verwijtbaarheid verkeerd toepast.

  2. Allereerst bedankt voor je inhoudelijke reactie. Ik ben volledig eens met je juridische analyse dat de rechter deze zaak correct heeft getoetst op basis van jouw uitleg hierboven. Dus ook wanneer de agent in kwestie anders had gehandeld (zie mijn opsommingen) had de rechter niet anders geoordeeld obv voorwaardelijk opzet enz.

    Los van mijn juridische blik die overeenkomt met die van jou, neemt het niet weg dat de ketting van gebeurtenissen is gestart met de melding die bestond uit “man met een witte jas, meer is niet bekend” (zie uitspraak).

    Daarom spelen hier meerdere vraagstukken; hebben we in NL te maken met selectief politieoptreden, maar ook hoe selectief zijn wij? Het blijft een feit dat een kind van 17 jaar oud is vermoord en ik vraag me af of het anders was geweest wanneer Rishi een andere profiel zou hebben gehad. Dit, klassenjustitie, is de essentie van het stuk.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s