Bezuinigingen: een knipoog naar criminaliteit

Ondanks dat de Prinsjesdag is geweest en iedereen wel een mening heeft hierover, heb ik nog niet het idee dat men werkelijk beseft wat de beslissingen van het kabinet omtrent bezuinigingen tot gevolg zal hebben voor onze maatschappij. Specifieker nog; wat doet dit met de minder bedeelden in ons land, zoals alleenstaande ouders en hun kinderen? Mijn aandacht gaat vooral naar deze groep, omdat de economische spanningen waarmee alleenstaande ouders mee kampen, zich uiten op meerdere terreinen zoals huisvesting, onderwijs en arbeidsmarkt. Nu criminologisch onderzoek aantoont dat deze economische spanningen kunnen leiden tot de groei van criminaliteit, gokt het kabinet simpelweg met de toekomst van onze kinderen.

Casus alleenstaande ouders

Volgens de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek zijn er 495.176 alleenstaande ouders in Nederland, (1) oftewel één op de zes gezinnen is een eenoudergezin. De ernst van de situatie ligt in het feit dat ruim de helft hiervan leeft onder het sociaal minimum. Dit betekent dat in Nederland één op de acht kinderen onder de 15 jaar in armoede opgroeit. (2) Nu zal het kabinet in 2012 allerlei sociale rechten afschaffen dan wel korten; afschaffen van fiscale tegemoetkomingen voor (alleenstaande) ouders, verhoging van het collegegeld in combinatie met de harde knip, verhoging van de eigen bijdrage in de kinderopvang en verhoging van de eigen risico in de zorgverzekering. Dit heeft tot gevolg dat alleenstaande ouders hierdoor netto tussen de €75,- en €200,- per maand op achteruit gaan. Wanneer men dit toepast op de concrete gevallen zoals in het zwartboek van Stichting Studerende Moeders is opgesteld, kan men de conclusie trekken dat dit funest is voor iedereen, maar zeker voor deze groep (3). Volgens het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2004 bleek al dat 37% van alleenstaande ouders voortdurend zorgen maken over de financiële situatie. In 36% van de gezinnen betekent dit dat de kinderen hierdoor geen lid van een vereniging kunnen zijn en daarnaast zijn ruim de helft van deze gezinnen niet in staat om simpele basisbehoeftes zoals kleding en voedsel te bekostigen (2)(4). De bezuinigingen zullen hier geen verbetering in brengen. Het gevolg van deze bezuinigingen is dat het voor alleenstaande ouders niet loont om te werken dan wel van een uitkering te genieten, maar ook niet om een studie te volgen. Het grootste ideaal van dit rechtse kabinet, het stimuleren van economische zelfstandigheid, toont hiermee zijn grootste tegenstrijdigheid tussen het daadwerkelijke beleid en het beoogde doel.

Op zoek naar criminaliteit

Het verband tussen criminaliteit en economische spanningen is doorgaans aangetoond in wetenschappelijk onderzoek. Criminoloog Robert K. Merton heeft in 1938 met zijn “strain theory” bewezen dat ongunstige economische omstandigheden kunnen leiden tot het loslaten van legitieme middelen, omdat de doelen die een samenleving stelt niet met de bestaande middelen behaald kan worden (5). Hierdoor wordt de drempel naar criminaliteit verlaagd. Concreet betekent dit dat een alleenstaande ouder die als gevolg van de bezuinigingen een kwart van het inkomen moet inleveren, eerder zal overgaan tot crimineel handelen. De huidige samenleving eist onder andere dat kinderen naast school allerlei nevenactiviteiten verrichten, omdat we menen dat het goed is voor de ontwikkeling van het kind. Men kan zich voorstellen dat een alleenstaande ouder die financieel onstabiel is, eerder de keuze zal maken om zwart werk ernaast te verrichten, om haar/zijn kind toch in te kunnen schrijven bij een sportvereniging. Wanneer een ouder de rationele keuze maakt om dit niet te doen, zal het leiden tot achterstelling van hun kinderen op verschillende terreinen. Het gebrek aan kansen en mogelijkheden kan, onder andere volgens de criminologen Albert Cohen en Lloyd Ohlin, eveneens leiden tot delinquent gedrag bij jongeren (5). Volgens de onderzoeken die zij in de jaren ‘60 hebben verricht uit zich dit bijvoorbeeld in lidmaatschap bij een gang, om een status te kunnen verkrijgen die ze niet hebben binnen de samenleving. Dit laatste lijkt vergezocht, maar er zijn talloze onderzoeken verricht waarin wordt bewezen dat economische stress negatieve gevolgen heeft voor het menselijk gedrag. Criminoloog David P. Farrington heeft laten zien dat er een verband is tussen werkloosheid en geweldsdelicten (6). Kinderen uit arme gezinnen worden vaker in ziekenhuizen opgenomen ten gevolge van mishandeling en misbruik. Bovendien kunnen economische spanningen, als gevolg van bezuinigingen, leiden tot minder consequente opvoeding en ongunstige beïnvloeding van de ouder-kind binding. Het gebrek aan betrokkenheid en zorgzaamheid van de ouder, kan wederom delinquent gedrag bij kinderen tot gevolg hebben. Inmiddels is ook bekend dat het hebben van sociaal economisch stress een versterkend effect kan hebben op verslavingen (7)(8).

Wat is wijsheid?

De overheid zou een rationele kosten-baten afweging moeten maken tussen wat de bezuinigingen ons zullen opleveren tegenover de gevolgen hiervan op criminaliteit. Los van de vraag of er bezuinigd moet worden, levert bezuinigen, bijvoorbeeld op de bijstand, zo goed als niets op. De kosten van de bijstand (excl. de kosten van de Koningin) samen met de kosten van kunst en cultuur bedraagt ongeveer 1,2% van het BBP. Dit is niet evenredig tegenover het in stand houden van de kosten van de hypotheekrenteaftrek van 13 miljard euro, driemaal zoveel als de bijstand, waarbij de helft ervan naar de 20% huizenbezitters met de hoogste inkomens gaat (9). Dus wat levert het ons dan wel op? Volgens de feiten niets meer dan een stijging van de criminaliteit. Het kabinet hangt een korte-termijngedachte aan en houdt geen rekening met sociaal economische achtergronden van problemen. Alleenstaande ouders die zorgtaken, arbeid en studie moeten combineren, hebben grote moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Momenteel gaat dit ten koste van de opvoeding van kinderen en de overstap naar criminaliteit is dan snel gemaakt. Door te bezuinigen op kinderopvang, onderwijs, zorg en andere primaire rechten, duwt het kabinet deze ouders en kinderen verder de afgrond in. De kinderen worden op deze manier blootgesteld aan factoren van crimineel gedrag, met alle gevolgen van dien.

Criminaliteit kan voorkomen worden door de economische voordelen van criminaliteit aan te pakken en niet door dit te versterken met bezuinigingen. Maar er is meer nodig dan enkel een economische groei. Er moet gewerkt worden aan de mogelijkheden voor alleenstaande ouders binnen het onderwijs en op de arbeidsmarkt zonder dat de kwaliteit van de zorg voor kinderen achteruit gaat. Het is jammer dat het kabinet in het politiek debat rondom de gevolgen van de bezuinigingen op deze groep zich ontdoet van de feiten en daardoor op lange termijn stijging van criminaliteit riskeert. Alleenstaande ouders chanteren met de bezuinigingen, is niet alleen een grote bedreiging voor de toekomst van onze kinderen, maar bovenal een bedreiging voor de hele samenleving. Afijn, een progressieve emancipatiegedachte is niet populair, een knipoog naar criminaliteit wel.

reeds gepubliceerd op de website van MultiMediaMobsters d.d. 2 oktober 2011

http://www.multimediamobsters.nl/category/media/gastmobsters/guhers-breekijzer/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s